TÜRKİYE’DE KAMYON VE TIR KAZALARINDA TAZMİNAT HUKUKU
Kamyon ve tır kazaları, araçların ağırlığı ve taşıdıkları yük nedeniyle ağır yaralanma veya ölümle sonuçlanabilmektedir. Türkiye’de bu tür kazalarda sorumluluk, başta Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Bir trafik kazasında;
Sürücü,
Araç işleteni,
Araç maliki,
Taşıma şirketi,
Sigorta şirketi,
Yükü yükleyen firma,
Araç üreticisi (ayıplı parça halinde),
Yolun bakımından sorumlu kamu idaresi
kusur ve illiyet bağına göre sorumlu tutulabilir.
İşletenin Kusursuz Sorumluluğu
Karayolları Trafik Kanunu uyarınca araç işleteni, tehlike sorumluluğu kapsamında kusursuz sorumludur. Yani sürücünün kusuru bulunsa dahi, işleten ve sigorta şirketi zarardan sorumlu olabilir.
Kamyon Kazalarının Başlıca Nedenleri
Türkiye’de ağır vasıta kazalarının yaygın nedenleri şunlardır:
1. Aşırı Hız
Ağır vasıtaların fren mesafesi uzundur. Hız sınırlarının aşılması ciddi kazalara yol açar.
2. Dikkatsiz ve Dağınık Sürüş
Telefon kullanımı, dikkat dağınıklığı ve trafik kurallarına uymama kazalara neden olabilir.
3. Yorgunluk
Uzun yol taşımacılığında sürücülerin dinlenme sürelerine uymaması kazalara sebebiyet verebilir.
4. Alkollü veya Uyuşturucu Etkisi Altında Sürüş
Alkollü araç kullanımı Türk Ceza Kanunu ve KTK kapsamında suçtur ve tazminat sorumluluğunu artırır.
5. Yük Kayması ve Yükleme Hataları
Yükün hatalı yerleştirilmesi devrilme veya savrulmaya neden olabilir. Bu durumda yükü yükleyen firma da sorumlu olabilir.
6. Mekanik Arızalar
Bakımı yapılmamış fren sistemleri, lastik patlaması, direksiyon arızaları gibi teknik eksiklikler hem sürücü hem işleten açısından sorumluluk doğurur.
7. Yol Kusurları
Bozuk yol, yetersiz uyarı levhaları gibi durumlarda ilgili belediye veya Karayolları Genel Müdürlüğü sorumlu olabilir.
Kamyon Kazalarında Talep Edilebilecek Tazminatlar
Türkiye’de bir kamyon kazası sonrası aşağıdaki kalemlerde tazminat talep edilebilir:
Maddi Tazminat
Tedavi giderleri
Gelecekteki tedavi masrafları
Sürekli iş göremezlik zararı
Geçici iş göremezlik zararı
Kazanç kaybı
Bakıcı gideri
Araç ve mal varlığı zararları
Manevi Tazminat
Bedensel zarar veya ölüm halinde mağdur veya yakınları manevi tazminat talep edebilir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Ölüm halinde, desteğini kaybeden yakınlar tarafından talep edilir.
Sigorta Süreci
Türkiye’de kamyon ve tır kazalarında ilk başvuru genellikle:
Zorunlu Trafik Sigortası
İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (varsa)
kapsamında yapılır.
Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmadan dava açılamaz (KTK m.97).
Başvuruya 15 gün içinde cevap verilmezse veya eksik ödeme yapılırsa dava yoluna gidilebilir.
Kusur Nasıl Belirlenir?
Kusur tespiti:
Trafik polis tutanağı
Bilirkişi incelemesi
Kamera kayıtları
Tanık beyanları
Araç teknik raporları
ile yapılır.
Türkiye’de kusur oranı tazminat miktarını doğrudan etkiler.
Türkiye’de Kusur ve Sorumluluk
Türkiye’de trafik kazalarında kusur oranı belirlenir. Tarafların kusur durumu:
Kaza tespit tutanağı
Bilirkişi raporu
Ceza dosyası
Trafik mevzuatı
çerçevesinde değerlendirilir.
Kusurlu sürücü, işleten (araç sahibi) ve sigorta şirketi birlikte sorumlu olabilir.
İşveren Sorumluluğu
Türk Borçlar Kanunu m.66 uyarınca, işveren çalışanının görev sırasında verdiği zarardan sorumludur. Bu nedenle taşıma şirketleri sürücünün kusurundan dolayı sorumlu tutulabilir.
Kazadan Sonra Yapılması Gerekenler
112 ve 155’i arayarak resmi tutanak tutulmasını sağlayın.
Derhal sağlık kuruluşuna başvurun.
Olay yerinin fotoğraflarını çekin.
Tanık bilgilerini alın.
Sigorta şirketine yazılı başvuru yapın.
Süreleri kaçırmamak için hukuki danışmanlık alın.
Zamanaşımı Süresi
Trafik kazalarında:
Ceza gerektiren bir fiil varsa ceza zamanaşımı uygulanabilir.
Genel olarak tazminat davalarında 2 yıl ve her hâlükârda 10 yıl zamanaşımı söz konusudur.
Ölüm ve ağır yaralanmalı kazalarda süreler farklılık gösterebilir.
Kamyon Şoförü Her Zaman Kusurlu Mudur?
Hayır. Türkiye’de kusur oranı somut olay üzerinden belirlenir.
Yargıtay uygulamasında hem ağır vasıta hem de otomobil sürücüsüne farklı oranlarda kusur verilebilmektedir.
Kamyon Kazalarında Avukatın Rolü
Tazminat hesaplamaları:
Aktüerya bilirkişi hesapları
TRH 2010 yaşam tablosu
Asgari ücret ve gerçek gelir araştırması
Sürekli iş göremezlik oranı (maluliyet raporu)
üzerinden yapılır.
Yanlış başvuru veya eksik talep hak kaybına neden olabilir.

